Gratis rechtspersoon

De goedkoopste rechtspersoon van Nederland kost niets om op te richten. Zij hoeft niet ingeschreven te worden bij de kamer van koophandel. Ik stel u voor: de informele vereniging.

Naast natuurlijke personen (u en ik) kent de wet rechtspersonen. Een rechtspersoon is feitelijk een juridisch verzinsel. Alles wat een rechtspersoon doet, wordt door mensen gedaan. We doen echter alsof het de rechtspersoon was. Een rechtspersoon kan, net als een mens, zelf eigendommen, rechten, schulden en (andere) verplichtingen hebben. Dat hoeft dus niet via de mensen die haar in stand houden. Ook als de mensen erachter wijzigen blijft de rechtspersoon voor de wet hetzelfde.

De stichting en de vereniging zijn rechtspersonen met een bepaald doel. De vereniging heeft leden, de stichting juist niet. Ze mogen een onderneming drijven. Maar verenigingen mogen geen winsten aan leden uitkeren. Stichtingen mogen hun oprichters en bestuurders geen uitkeringen doen. Daarom zijn ze voor de ‘profit sector’ vaak minder geschikt. De voor ondernemingen gebruikte rechtspersonen zijn met name de BV, de NV en de coöperatie, een soort vereniging die
wel winst aan haar leden mag uitkeren. Een vereniging is wel geschikt voor activiteiten met een sociaal karakter: elkaar ontmoeten, samen sporten of een hobby delen.

Meestal worden rechtspersonen opgericht bij de notaris. Bij de oprichting worden dan statuten vastgesteld en bestuurders benoemd. Dat geldt ook voor een ‘vereniging met volledige rechtsbevoegdheid’, zeg maar een ‘gewone’ vereniging. De oprichting daarvan kost geld. De verplichte inschrijving bij de kamer van koophandel ook.

Een informele vereniging is een vereniging die (nog) niet bij notariële akte is opgericht. Inschrijving mag, maar is niet verplicht. Een informele vereniging kan als men dat wil door het bevestigen van de oprichting bij notariële akte alsnog een gewone vereniging worden. Dan wordt inschrijving verplicht.

Een informele vereniging heeft ook nadelen. De bestuurders zijn hoofdelijk mede aansprakelijk voor de verplichtingen van de vereniging. De vereniging kan daarnaast niet erven of eigenaar zijn van een registergoed, zoals een pand. Deze nadelen wegen niet voor alle verenigingen even zwaar. Lang niet elke club wil panden hebben of zal een erfenis krijgen. En informele verenigingsbestuurders moeten gewoon niet meer uitgeven dan er in de kas zit. Dan hoeven zij niet banger voor aansprakelijkheid te zijn dan bestuurders van ‘gewone’ verenigingen.

Een informele vereniging kan verder wat een ‘gewone’ vereniging kan. Het is daarom een interessante optie voor beginnende of kleine businessclubs, sociëteiten en sportverenigingen.

Mr. Michaël S. van Knippenberg,
Advocaat te Enschede

naar nieuws