Kapitaalbescherming voor gevorderden
Derde column in TOM, Twents Ondernemers Magazine

Stel: u wilt een BV kopen. De door de BV gedreven onderneming zou u zich (met financiering) kunnen veroorloven. Mede door de aanwezigheid van (al dan niet verborgen) reserves zijn de aandelen echter duur. De bank neemt voor de benodigde lening geen genoegen met (alleen) een pandrecht op die aandelen. Kan de BV u helpen? In de wet staat dat de BV geen zekerheid mag geven met het oog op uw aankoop van haar aandelen. De BV mag bijvoorbeeld niet haar bedrijfspand in hypotheek geven voor uw lening om haar aandelen te kopen.

Soms kan dit probleem worden vermeden door niet de BV maar de activa te kopen (en die aan de bank te verpanden). Een activatransactie kan echter fiscaal onaantrekkelijk zijn. Zo is meestal overdrachtsbelasting verschuldigd bij de overdracht van onroerende zaken. Een aandelentransactie heeft dan de voorkeur.

Het probleem dat de BV geen zekerheid met het oog op uw aankoop van haar aandelen mag geven is te omzeilen. De BV mag u namelijk wel een lening geven tot maximaal een bedrag gelijk aan haar uitkeerbare reserves. Die reserves kunnen nog groter worden gemaakt door het aandelenkapitaal van de BV te verminderen. Zo ontstaat meer vermogen dat als dividend uitgekeerd mag worden of als lening aan u mag worden verstrekt. Eventueel worden nog voor de kapitaalvermindering plaatsvindt de activa van de BV op een hogere waarde gewaardeerd en de herwaarderingsreserve omgezet in aandelenkapitaal.

De BV leent geld van de bank om liquiditeit te hebben voor de aan u te verstrekken lening. De BV geeft de bank zekerheid voor haar eigen lening. Met de lening van de BV aan u zo groot als de uitkeerbare reserves en eventueel een extra lening van de bank financiert u de aankoop van de aandelen in de BV. Nadat u aandeelhouder van de BV bent geworden neemt u een besluit tot een dividenduitkering zo groot als de lening. Deze dividenduitkering en de lening van de BV aan u worden met elkaar verrekend.

Resultaat: de BV heeft de bank zekerheid gegeven, u heeft de aandelen in de BV en dat alles op een manier die de Hoge Raad accepteert. Het spreekt voor zich dat voorbereiding en deskundig advies bij dit traject vereist zijn, maar de moeite en kosten vertalen zich in meer financiële armslag bij de aankoop van een bedrijf.

Michaël van Knippenberg
Advocaat te Enschede

terug