Uitzonderlijk slecht wetsvoorstel

Het is misschien wel het slechtste wetsvoorstel van de afgelopen vijftig jaar in ons land. Het voorstel voor een systeem van ‘kostendekkende’ griffierechten is een grote bedreiging voor de rechtstaat.

Wie een civiele of bestuursrechtelijke procedure wil voeren bij een gerecht moet meestal vooraf griffierecht betalen. De heffing van griffierecht behoort mensen ervan te weerhouden triviale zaken aan de rechter voor te leggen. De heffing levert tevens inkomsten voor justitie op, maar is nooit bedoeld geweest om de kosten van het justitiële systeem te kunnen dekken. Rechtspraak is geen dienst zoals een kledingadvies of massage, maar een randvoorwaarde voor een beschaafde samenleving.

Voor uw beeld van de effecten van de voorgenomen verhogingen volgen hier drie voorbeelden.
1. Iemand haalt een vuilniszak uit uw grijze afvalcontainer en legt deze op straat. U krijgt van de gemeente een boete van € 115. Wilt u daartegen in beroep, kost dat € 500 aan griffierecht.
2. Uw tante met alleen AOW wordt gedagvaard door een totale vreemde die ten onrechte een groot bedrag van haar eist. Nu betaalt zij € 355 aan griffierecht bij de rechtbank en in hoger beroep. Dat wordt straks tot € 6.563, een stijging van 1.849%.
3. Uw onderneming wordt in verband met een groot project gedagvaard. De zaak gaat door tot bij de Hoge Raad. De griffierechten worden in totaal € 45.000.

In vergelijking met inwoners van andere landen procederen Nederlanders niet snel. De meeste mensen die een procedure beginnen, hebben daar een goede reden voor. Degenen die worden gedagvaard, kiezen daar gewoonlijk niet voor. De aangekondigde verhoging van griffierechten zal er echter toe leiden dat volledig terechte vorderingen niet kunnen worden ingesteld en gegronde verweren niet kunnen worden gevoerd. De toegang tot de rechter, één van de fundamentele rechten van de mens én essentieel voor de economie, zal voor groepen ondernemers en burgers geblokkeerd worden. De regering laat de ‘hardwerkende Nederlander’ voor wie zij stelt op te komen lelijk in de steek.

Wordt dit voorstel daadwerkelijk wet, dan voorzie ik een levendige handel in onvermogenden. U draagt dan uw vordering over aan iemand met weinig geld. U laat deze de vordering aan u verpanden als zekerheid. De onvermogende stelt in uw plaats de vordering in en betaalt 75% minder griffierecht. De totale besparing kan oplopen tot € 33.749. Een dergelijke transactie is legaal. Maar het is de vraag of dit soort constructies ook wenselijk zijn. Schrijf daarom nu uw volksvertegenwoordiger: stop dit rampzalige voorstel.

Mr. Michaël S. van Knippenberg
Advocaat te Enschede

Deze column verscheen eerder in TOM, Twents Ondernemers Magazine, van augustus 2011

(Terug) naar nieuws