Wilt u bestuurder zijn?

Van oudsher wordt aan de status van ‘bestuurder’ relatief veel maatschappelijke waarde gehecht. Wie bestuurder is, heeft wat te zeggen en stelt ‘dus’ wat voor, zo is de gedachte. Het is echter de vraag of we nog blij moeten zijn met een bestuurderschap, zeker als dat onbezoldigd is.

In beginsel kan en mag een bestuurder fouten in functie maken zonder dat dit direct persoonlijke consequenties heeft. Van dat beginsel dat de bestuurders niet verantwoordelijk zijn voor de plichten van de door hen bestuurde rechtspersoon kan onder bijzondere omstandigheden worden afgeweken. Als een bestuurder zijn of haar taak zo slecht uitvoert dat anderen daar schade van ondervinden, kan hij of zij onder omstandigheden naast de rechtspersoon aansprakelijk zijn voor die schade. In sommige wetten is de aansprakelijkheid van bestuurders ook expliciet genoemd als sanctie bij overtreding van bepaalde voorschriften.

Als een bestuurder moedwillig of door grove onachtzaamheid schade aanricht en de rechtspersoon heeft geen geld of verzekering om die schade te vergoeden, is het niet redelijk die schade te laten bij de partijen die daar nadeel van hebben ondervonden. De bestuurder kan dan worden aangesproken. Die mogelijkheid bestaat terecht.

De keerzijde van deze medaille is echter dat te pas en te onpas bestuurders worden aangesproken voor relatief kleine onachtzaamheden of vermeende vergrijpen die nog allerminst vaststaan. Sommige curatoren en crediteuren proberen bestuurders met vage beschuldigingen en achteraf verkregen wijsheid onder druk te zetten, ongetwijfeld in de hoop dat als er maar flink wordt geschud, er uit de zakken van mevrouw of mijnheer de bestuurder wel wat bankbiljetten zullen vallen. Het overkomt soms een goedverdienende bestuurder van een grote onderneming. Vaak zijn het echter bestuurders van relatief kleine ondernemingen, stichtingen en verenigingen, soms onbezoldigd, die worden aangesproken. Regelmatig gaat het om vermeende malversaties van een andere betrokkene, waartegen onze bestuurder maar had moeten optreden, volgens de vorderende partij. Vervolgens moet hoe dan ook de portemonnee worden getrokken: hetzij om een vordering af te kopen, hetzij om een advocaat in te huren om verweer tegen de vordering te voeren. Waar doen we het allemaal nog voor?

Dit alles leidt ertoe dat steeds meer capabele mensen met name vrijwillige functies aan zich voorbij laten gaan. Als u het mij vraagt, zou ik er ook zonder vooruitbetaalde bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering en kostenvergoeding die het risico afdekt niet meer aan beginnen. Het is jammer, maar zolang niet is voorzien in een adequaat kostenverhaal bij onterechte claims zal dit alleen maar erger worden.

Mr. Michaël S. van Knippenberg
Advocaat te Enschede

Deze column verscheen eerder in TOM (Twents Ondernemers Magazine) van december 2011

(Terug) naar nieuws